Thực hiện đúng quy định về mã số vùng trồng, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững

Trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và xuất khẩu, việc quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và truy xuất nguồn gốc nông sản không chỉ là quy định bắt buộc của pháp luật mà còn là điều kiện quan trọng để nâng cao giá trị, sức cạnh tranh và uy tín của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Luật Trồng trọt quy định mã số vùng trồng là mã định danh cho một vùng sản xuất nhằm theo dõi quá trình canh tác, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm; đồng thời Nhà nước khuyến khích các tổ chức, cá nhân đăng ký cấp mã số vùng trồng để phục vụ sản xuất hàng hóa và xuất khẩu.

Theo quy định hiện hành, vùng trồng và cơ sở đóng gói muốn được cấp mã số phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về diện tích, quy trình sản xuất, ghi chép nhật ký canh tác, lưu trữ hồ sơ, áp dụng các biện pháp quản lý sinh vật gây hại, sử dụng vật tư nông nghiệp đúng quy định và đáp ứng yêu cầu về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm của thị trường tiêu thụ. Đối với hàng hóa xuất khẩu, các yêu cầu này còn phải phù hợp với quy định riêng của từng quốc gia nhập khẩu.

Mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói không đơn thuần là một dãy ký hiệu, mà là "chứng minh thư" của nông sản. Thông qua mã số, các cơ quan quản lý và đối tác nhập khẩu có thể xác định chính xác nơi sản xuất, đơn vị đóng gói, quy trình chăm sóc, thu hoạch và các thông tin liên quan khi cần truy xuất nguồn gốc. Đây là cơ sở để kiểm soát chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Để duy trì hiệu lực của mã số đã được cấp, tổ chức, cá nhân phải thực hiện tự giám sát định kỳ, duy trì đầy đủ các điều kiện sản xuất, cập nhật hồ sơ, nhật ký sản xuất và chấp hành việc kiểm tra, giám sát của cơ quan chuyên môn. Trường hợp không thực hiện việc tự giám sát hoặc không còn đáp ứng các điều kiện theo quy định thì mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói có thể bị thu hồi.

Các tổ chức, cá nhân tuyệt đối không được cho mượn, mua bán, sử dụng chung hoặc sử dụng trái phép mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói của đơn vị khác. Những hành vi gian lận trong sử dụng mã số không chỉ vi phạm pháp luật mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của địa phương, ngành hàng và có nguy cơ khiến nhiều lô hàng bị cảnh báo, trả về hoặc đình chỉ xuất khẩu. Các cơ quan quản lý sẽ tăng cường kiểm tra, truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Song song với việc quản lý mã số, truy xuất nguồn gốc nông sản đang trở thành xu hướng tất yếu trong phát triển nền nông nghiệp hiện đại. Việc ghi chép đầy đủ quá trình sản xuất, sử dụng mã QR và các hệ thống truy xuất điện tử giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm chứng thông tin về sản phẩm, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất tham gia chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.

Để xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững, mỗi hộ nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp cần chủ động thực hiện đúng các quy định của pháp luật về cấp, quản lý và sử dụng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; sản xuất theo quy trình an toàn; ghi chép đầy đủ nhật ký sản xuất; không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ngoài danh mục hoặc vượt ngưỡng cho phép; đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên môn trong công tác kiểm tra, giám sát và truy xuất nguồn gốc.

Việc chấp hành nghiêm các quy định về quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và truy xuất nguồn gốc không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản, bảo vệ quyền lợi người sản xuất và người tiêu dùng mà còn khẳng định thương hiệu nông sản Việt Nam, tạo nền tảng để mở rộng thị trường, nâng cao thu nhập cho nông dân và phát triển ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững.