Tuyên truyền các chính sách hỗ trợ phụ nữ khi sinh con

Nhằm nâng cao nhận thức của người dân về công tác dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản và bảo đảm quyền lợi của phụ nữ trong quá trình mang thai, sinh con, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực, góp phần giảm bớt gánh nặng kinh tế cho gia đình, khuyến khích duy trì mức sinh thay thế và nâng cao chất lượng dân số. Đây là những chính sách có ý nghĩa quan trọng, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với phụ nữ, trẻ em và sự phát triển bền vững của mỗi gia đình.

Để người dân trên địa bàn xã Nha Bích nắm bắt thông tin, chủ động tìm hiểu và tiếp cận các quyền lợi theo quy định, cần lưu ý một số chính sách liên quan đến hỗ trợ phụ nữ khi sinh con như sau:

1. Chính sách hỗ trợ tài chính đối với phụ nữ khi sinh con

Theo Luật Dân số số 113/2025/QH15 và Nghị định số 168/2026/NĐ-CP của Chính phủ, Nhà nước quy định mức hỗ trợ tài chính tối thiểu 2 triệu đồng đối với phụ nữ khi sinh con thuộc các nhóm đối tượng sau: Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; Phụ nữ sinh sống tại tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; Phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.

Đối với phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người, chính sách hỗ trợ được áp dụng từ ngày 01/7/2026. Riêng chính sách hỗ trợ đối với phụ nữ sinh sống tại địa phương có mức sinh dưới mức sinh thay thế và phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi được áp dụng từ ngày 01/01/2027.

Trường hợp một phụ nữ đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng nêu trên thì chỉ được hưởng một mức hỗ trợ. Việc xác định đối tượng và thực hiện hỗ trợ căn cứ các quy định pháp luật, dữ liệu đăng ký khai sinh, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các dữ liệu có liên quan. Chủ tịch UBND cấp xã căn cứ thông tin được khai thác để quyết định hỗ trợ và thực hiện chi trả cùng thời điểm đăng ký khai sinh theo quy định.

Chính sách này không chỉ hỗ trợ một phần chi phí ban đầu cho gia đình khi có thêm thành viên mới mà còn thể hiện sự quan tâm của Nhà nước trong việc khuyến khích các gia đình thực hiện chính sách dân số phù hợp với tình hình mức sinh hiện nay.

2. Chính sách kéo dài thời gian nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật Dân số năm 2025 là chính sách tăng thời gian nghỉ thai sản đối với trường hợp sinh con thứ hai, tạo điều kiện để người mẹ có thêm thời gian phục hồi sức khỏe sau sinh và chăm sóc trẻ nhỏ.

Cụ thể, theo quy định tại Điều 14 Luật Dân số và Nghị định số 168/2026/NĐ-CP: Lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, thay vì 6 tháng như thời gian nghỉ thông thường; Lao động nam có vợ sinh con thứ hai được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản 10 ngày làm việc.

Để được hưởng chính sách nghỉ thai sản 7 tháng, lao động nữ phải đáp ứng điều kiện hưởng chế độ thai sản theo pháp luật về bảo hiểm xã hội và tại thời điểm sinh con thứ hai phải có một con đẻ còn sống. Đối với lao động nam, tại thời điểm vợ sinh con thứ hai, người vợ phải có một con đẻ còn sống và người chồng phải đáp ứng điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định.

Chính sách được áp dụng từ ngày 01/7/2026. Đối với trường hợp sinh đôi trở lên, thời gian nghỉ thai sản được tính thêm theo quy định của pháp luật.

Việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản góp phần giúp người mẹ có điều kiện chăm sóc sức khỏe, nuôi con bằng sữa mẹ, đồng thời giúp gia đình có thêm thời gian đồng hành cùng trẻ trong những tháng đầu đời.

3. Chính sách hưởng chế độ thai sản khi tham gia bảo hiểm xã hội

Bên cạnh chính sách dân số, chế độ thai sản trong hệ thống bảo hiểm xã hội là quyền lợi quan trọng mà phụ nữ trong độ tuổi lao động cần quan tâm, chủ động tìm hiểu và tham gia.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, lao động nữ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc được hưởng chế độ thai sản khi sinh con nếu đáp ứng điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm theo quy định. Cụ thể, thông thường phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con. Một số trường hợp đặc biệt có điều kiện riêng theo quy định của pháp luật.

Khi đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản, lao động nữ được nghỉ việc hưởng chế độ trong thời gian quy định; mức trợ cấp thai sản hằng tháng được tính bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ hưởng chế độ. Ngoài ra, khi sinh con, người lao động còn được hưởng trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh con nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.

Đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 cũng bổ sung chế độ trợ cấp thai sản nhằm mở rộng quyền lợi cho người lao động không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Theo đó, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện hoặc vừa tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, vừa tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, có tổng thời gian đóng từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi sinh con thì được hưởng trợ cấp thai sản 2 triệu đồng cho mỗi con được sinh ra theo quy định.

Đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực đối với lao động nữ làm việc tự do, lao động trong lĩnh vực nông nghiệp, kinh doanh nhỏ lẻ và những người không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Vì vậy, phụ nữ trong độ tuổi lao động cần tìm hiểu về hình thức tham gia bảo hiểm xã hội phù hợp với điều kiện của bản thân để được bảo đảm quyền lợi lâu dài.

4. Chính sách hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh

Chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ khi sinh con mà còn được quan tâm thông qua các chính sách nâng cao chất lượng dân số, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời các bệnh, tật bẩm sinh.

Theo Nghị định số 168/2026/NĐ-CP, phụ nữ mang thai được hỗ trợ khám, sàng lọc trước sinh đối với 4 bệnh cơ bản gồm: Hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh).

Đối với trẻ sơ sinh, chính sách hỗ trợ khám sàng lọc 5 bệnh cơ bản gồm: Suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng.

Mức hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh được thanh toán theo chi phí thực tế nhưng tối đa không quá 900.000 đồng/trường hợp; đối với khám sàng lọc sơ sinh, mức hỗ trợ tối đa không quá 600.000 đồng/trường hợp theo quy định.

Trong giai đoạn từ ngày 01/7/2026 đến ngày 31/12/2026, chính sách ưu tiên hỗ trợ miễn phí đối với phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội; người dân tại thôn đặc biệt khó khăn và các địa bàn thuộc vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo theo quy định. Từ ngày 01/01/2027, chính sách hỗ trợ được mở rộng theo lộ trình quy định.

Việc thực hiện khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm nguy cơ mắc bệnh, giúp gia đình và đội ngũ y tế có hướng tư vấn, chăm sóc, can thiệp phù hợp, góp phần giảm tỷ lệ trẻ em mắc các bệnh, tật bẩm sinh và nâng cao chất lượng dân số.

5. Chính sách hỗ trợ phụ nữ thuộc hộ nghèo là người dân tộc thiểu số khi sinh con

Bên cạnh các chính sách chung, Nhà nước còn có những chính sách hỗ trợ dành cho nhóm phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, trong đó có phụ nữ thuộc hộ nghèo là người dân tộc thiểu số.

Theo Nghị định số 39/2015/NĐ-CP của Chính phủ, phụ nữ thuộc hộ nghèo là người dân tộc thiểu số khi sinh con đúng chính sách dân số được hưởng chính sách hỗ trợ theo quy định. Mức hỗ trợ, điều kiện và thủ tục thực hiện được xác định căn cứ vào từng trường hợp cụ thể.

Đây là chính sách mang ý nghĩa nhân văn, góp phần chia sẻ khó khăn về kinh tế, tạo điều kiện để phụ nữ thuộc nhóm đối tượng này được chăm sóc sức khỏe tốt hơn trong quá trình mang thai, sinh con và nuôi dưỡng trẻ nhỏ.

Chủ động tìm hiểu chính sách để bảo đảm quyền lợi khi sinh con

Có thể thấy, các chính sách hỗ trợ phụ nữ khi sinh con ngày càng được quan tâm, hoàn thiện theo hướng mở rộng quyền lợi, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng dân số. Việc nắm bắt đầy đủ các quy định không chỉ giúp phụ nữ và gia đình chủ động chuẩn bị về kinh tế, sức khỏe mà còn tránh bỏ sót những quyền lợi chính đáng được hưởng.

UBND xã Nha Bích khuyến khích phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, các cặp vợ chồng và gia đình chủ động tìm hiểu các chính sách về dân số, bảo hiểm xã hội, chăm sóc sức khỏe sinh sản; thực hiện khám thai định kỳ, tiêm chủng đầy đủ, sàng lọc trước sinh và sơ sinh theo hướng dẫn của ngành y tế.

Khi có nhu cầu tìm hiểu về điều kiện, đối tượng, hồ sơ và thủ tục hưởng các chế độ hỗ trợ, người dân có thể liên hệ UBND xã Nha Bích, Trạm Y tế xã hoặc cơ quan Bảo hiểm xã hội để được tư vấn, hướng dẫn cụ thể.

Mỗi người dân chủ động tiếp cận chính sách, mỗi gia đình quan tâm chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em chính là góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc, nâng cao chất lượng dân số và thúc đẩy sự phát triển bền vững của địa phương.