Từ sợi chỉ trắng Lễ Sene Neak ta đến câu chuyện gìn giữ bản sắc ở Nha Bích

Mỗi dịp Lễ Sene Neak Ta, người dân ấp 1, xã Nha Bích lại cùng nhau tụ hội, gìn giữ một nghi lễ truyền thống lâu đời của đồng bào Khmer. Đây không chỉ là dịp bày tỏ lòng thành kính với các vị thần bảo hộ, mà còn gửi gắm ước nguyện về cuộc sống bình an, mùa màng thuận lợi.

Lễ Sene Neak Ta tại địa phương là một trong những nghi lễ truyền thống tiêu biểu của đồng bào Khmer, được gìn giữ và duy trì qua nhiều thế hệ. Đây là hình thức tín ngưỡng dân gian gắn với đời sống sản xuất và sinh hoạt cộng đồng, phản ánh mối quan hệ giữa con người với tự nhiên và đời sống tâm linh.

Theo tín ngưỡng dân gian của đồng bào Khmer, “Neak Ta” (thường được gọi gần gũi là “Ông Tà”) là các vị thần bảo hộ gắn với không gian cư trú như đất đai, rừng, sông suối, phum, sóc. Trong quan niệm cộng đồng, các vị thần này giữ vai trò trông coi, che chở và được người dân tôn kính như những đấng bảo trợ tinh thần trong đời sống hằng ngày.

Miếu ông Tà tại ấp 1 xã Nha Bích, tỉnh Đồng Nai

Lễ Sene Neak Ta có nguồn gốc lâu đời, thường được tổ chức theo tập quán của từng địa phương, là dịp để người dân bày tỏ lòng tri ân, cầu mong sự che chở, phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng thuận lợi, đời sống bình yên. Không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng, lễ hội còn là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng đặc sắc. Các nghi thức truyền thống được thực hiện theo phong tục, góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa phi vật thể của đồng bào Khmer. Đồng thời, đây cũng là dịp để người dân gặp gỡ, gắn kết, củng cố tình làng nghĩa xóm, tăng cường sự gắn bó trong cộng đồng.

Là địa phương có truyền thống văn hóa phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc, xã Nha Bích luôn quan tâm đến công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Chính quyền địa phương tạo điều kiện, khuyến khích Nhân dân duy trì các lễ hội, phong tục tốt đẹp, trong đó có Lễ Sene Neak Ta, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa và nâng cao đời sống tinh thần của người dân.

Thực tế tại ấp 1 cho thấy sự tham gia của đông đảo người dân ở nhiều độ tuổi, trong đó có cả thế hệ trẻ. Sự hiện diện của lớp trẻ không chỉ góp phần hỗ trợ công tác chuẩn bị, tổ chức, mà còn thể hiện sự tiếp nối tự nhiên trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại.

Sự hiện diện của lớp trẻ không chỉ góp phần hỗ trợ công tác chuẩn bị, tổ chức, mà còn thể hiện sự tiếp nối tự nhiên trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại.

Đặc biệt, nghi thức cột chỉ tay trong lễ hội mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc và được thực hiện đối với nhiều người tham dự, không phân biệt độ tuổi. Sợi chỉ trắng được buộc lên tay như lời chúc bình an, sức khỏe, thể hiện niềm tin và sự gắn kết trong cộng đồng.

Sợi chỉ trắng được Bà Bóng buộc lên tay như lời chúc bình an, sức khỏe, thể hiện niềm tin và sự gắn kết trong cộng đồng

Trong đó, hình ảnh một em bé được người lớn ân cần cột lên tay sợi chỉ trắng đã để lại nhiều xúc cảm. Sợi chỉ nhỏ bé, mộc mạc nhưng chứa đựng những ước nguyện bình an, tốt lành; đồng thời như một sợi dây vô hình nối liền quá khứ với hiện tại, trao gửi niềm tin từ thế hệ đi trước đến thế hệ mai sau. Khoảnh khắc giản dị ấy không chỉ làm ấm lòng người chứng kiến, mà còn gợi mở về một sự tiếp nối bền vững của những giá trị văn hóa truyền thống.

Bà bóng cột chỉ trắng lên tay em bé nhỏ tuổi với ước nguyện bình an, tốt lành

 Không chỉ là một nghi lễ truyền thống, Lễ Sene Neak Ta hôm nay còn là minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa – khi những giá trị xưa vẫn được gìn giữ, tiếp nối và lan tỏa qua từng thế hệ.