Chủ động phòng, chống bệnh Dại

Bệnh dại là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong gần như 100% khi đã xuất hiện các triệu chứng lâm sàng. Dù có thể phòng ngừa hiệu quả bằng tiêm vaccine cho vật nuôi và điều trị dự phòng kịp thời sau phơi nhiễm, bệnh dại vẫn tiếp tục là mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng, nhất là tại các khu vực có nhiều hộ dân nuôi chó, mèo. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh dại gây hơn 70 ca tử vong mỗi năm tại Việt Nam, phần lớn do chó mắc bệnh truyền sang người.

Bệnh dại do virus gây ra, lây truyền chủ yếu qua nước bọt của động vật mắc bệnh, thường thông qua vết cắn, vết cào hoặc khi nước bọt của con vật tiếp xúc với vùng da bị tổn thương. Chó là nguồn lây truyền bệnh dại chủ yếu cho người. Điều đáng lo ngại là người bị chó, mèo cắn đôi khi vẫn có tâm lý chủ quan, cho rằng vết thương không nghiêm trọng hoặc con vật vẫn khỏe mạnh nên không đi tiêm phòng. Đây là suy nghĩ rất nguy hiểm. Một khi các triệu chứng bệnh dại xuất hiện, hiện chưa có phương pháp điều trị hiệu quả và người bệnh hầu như không thể cứu chữa. Trong khi đó, bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người bị phơi nhiễm được xử trí và tiêm vaccine đúng thời điểm. Vì vậy, không nên chờ đợi, không tự theo dõi tại nhà và không sử dụng các phương pháp dân gian khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh dại cắn, cào.

Để phòng, chống bệnh dại, việc quản lý và tiêm phòng cho đàn chó, mèo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các hộ gia đình có nuôi chó, mèo cần chủ động đưa vật nuôi đi tiêm vaccine phòng bệnh dại đầy đủ, đúng lịch; không để chó, mèo chạy rông; thực hiện các biện pháp quản lý vật nuôi an toàn khi đưa ra nơi công cộng. Đặc biệt, các gia đình cần hướng dẫn trẻ em không tự ý tiếp xúc, vuốt ve, trêu chọc chó, mèo lạ; không chơi đùa với vật nuôi khi không có sự giám sát của người lớn. Khi phát hiện chó, mèo có biểu hiện bất thường hoặc nghi mắc bệnh dại, cần hạn chế tiếp xúc và thông báo cho cơ quan chuyên môn để được hướng dẫn xử lý.

Theo WHO, tiêm phòng cho chó là một trong những biện pháp quan trọng nhất để ngăn chặn bệnh dại lây truyền từ động vật sang người. Khi không may bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh dại cắn, cào, người dân cần bình tĩnh và thực hiện ngay các biện pháp cần thiết.

Trước hết, rửa kỹ vết thương ngay dưới vòi nước với xà phòng trong khoảng 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng dung dịch thích hợp nếu có. Không băng kín vết thương và tuyệt đối không đắp lá, đắp thuốc hoặc áp dụng các phương pháp chữa trị dân gian chưa được kiểm chứng. Sau sơ cứu, người bị phơi nhiễm cần đến ngay cơ sở y tế hoặc điểm tiêm vaccine phòng dại để được nhân viên y tế đánh giá mức độ phơi nhiễm và chỉ định biện pháp dự phòng phù hợp. Tùy từng trường hợp, người bị phơi nhiễm có thể được chỉ định vaccine và huyết thanh kháng dại. Đặc biệt, không chờ con vật phát bệnh hoặc chờ người bị cắn có triệu chứng mới đi tiêm. Việc điều trị dự phòng sau phơi nhiễm đúng và kịp thời là yếu tố quyết định để ngăn bệnh phát triển.

Phòng, chống bệnh dại không phải là việc của riêng ngành y tế hay thú y mà cần sự chủ động của từng hộ gia đình và cả cộng đồng. Một mũi vaccine cho chó, mèo; việc quản lý vật nuôi đúng cách; hay hành động đi tiêm phòng ngay sau khi bị cắn đều có thể góp phần ngăn chặn một trường hợp mắc bệnh và bảo vệ tính mạng con người.